Szanowni Państwo,
informujemy, iż od grudnia 2025 r. toczą się prace legislacyjne nad projektem ustawy o zmianie ustawy – Prawo upadłościowe, ustawy – Prawo restrukturyzacyjne oraz ustawy o Krajowym Rejestrze Zadłużonych (numer z wykazu prac: UD260).
Celem projektowanej regulacji jest zwiększenie efektywności postępowań, których przedmiotem jest oddłużenie osób fizycznych prowadzących oraz nieprowadzących działalności gospodarczej, w ostatniej fazie tych postępowań, tj. na etapie wykonywania planu spłaty wierzycieli.
Najnowsza wersja projektu datowana jest na 3 grudnia 2025 r. (szczegóły procesu legislacyjnego dostępne są w Rządowym Centrum Legislacji). Poniżej przedstawiamy kluczowe założenia nowelizacji. Obecnie (stan na 16.04.2026 r.) projekt wciąż pozostaje na etapie opiniowania.
Najważniejsze założenia projektu:
- Umorzenie zobowiązań z mocy prawa: sąd nie będzie już wydawał konstytutywnego postanowienia o wykonaniu planu spłaty i umorzeniu zobowiązań. Oddłużenie nastąpi automatycznie z upływem 3 miesięcy od zakończenia okresu planu spłaty, o ile w tym czasie nie wpłynie wniosek o jego uchylenie lub zmianę. Postanowienie o ustaleniu planu spłaty będzie musiało z góry określać ten mechanizm;
- Zniesienie nadzoru z urzędu i reforma sprawozdawczości: sąd przestaje z urzędu badać, czy dłużnik realizuje raty. Upadły będzie miał obowiązek składania corocznych sprawozdań (dołączając kopię zeznania podatkowego, przy czym dopuszczono udostępnienie e-PIT,) jednak sąd nie będzie już badał ich treści ani formy. Co za tym idzie, samo niezłożenie sprawozdania nie będzie stanowić samodzielnej przesłanki do uchylenia planu spłaty, jeśli jest on faktycznie wykonywany;
- Prawo do skrócenia planu spłaty: jeśli dłużnik spłaci wierzycieli w zakresie objętym planem przed czasem, będzie mógł wnieść o skrócenie okresu wykonania planu (maksymalnie o połowę pierwotnego czasu). Sąd uwzględni wniosek pod warunkiem, że wcześniejsza spłata nie prowadzi do pokrzywdzenia wierzycieli;
- Sankcja za niezłożenie sprawozdania: w razie oddalenia wniosku wierzyciela o zmianę planu spłaty wobec dłużnika, który nie przedłożył w terminie rocznego sprawozdania, to dłużnika będzie obciążać się kosztami sądowymi. Sąd będzie mógł odstąpić od tej zasady tylko w wyjątkowych sytuacjach, w oparciu o art. 102 Kodeksu postępowania cywilnego;
- Uchylenie planu spłaty wyłącznie na wniosek: jako konsekwencja zniesienia nadzoru z urzędu, sąd będzie mógł wydać postanowienie o uchyleniu planu spłaty wierzycieli wyłącznie na wniosek upadłego lub wierzycieli;
- Wyłączenie skargi kasacyjnej: całkowicie uchylono możliwość wnoszenia skargi kasacyjnej od orzeczeń w przedmiocie umorzenia zobowiązań czy ustalenia lub zmiany planu spłaty, argumentując to stricte wykonawczym charakterem tego etapu postępowania;
- Krajowy Rejestr Zadłużonych (KRZ): z racji wprowadzenia modelu oddłużenia osób fizycznych z mocy prawa, konieczne stało się wskazanie wprost, że dane, dotyczące upadłego, automatycznie przestają być ujawniane po upływie 3 lat od dnia obwieszczenia informacji o dacie, w której zobowiązania upadłego uległy umorzeniu z mocy prawa.
Upadłość konsumencka a planowane zmiany
Wszystkie opisane wyżej rozwiązania przyjęto także dla upadłości konsumenckiej. Konsumenci zyskają zatem prawo do automatycznego oddłużenia, zniesienie nadzoru sądowego nad planem spłaty oraz możliwość jego skrócenia.
Przepisy przejściowe
Nowe przepisy znajdą zastosowanie do spraw w toku. Wyjątek stanowić będą postępowania, w których przed dniem wejścia w życie ustawy złożono już wniosek o stwierdzenie wykonania planu spłaty i umorzenie zobowiązań, które będą rozpoznawane według przepisów dotychczasowych. Dla planów spłaty trwających lub już zakończonych w dniu wejścia w życie nowelizacji, 3-miesięczny termin na reakcję wierzycieli zacznie biec odpowiednio od zakończenia planu lub od dnia wejścia w życie ustawy (jako tzw. fikcja prawna).
Znowelizowane przepisy mają wejść w życie po upływie 14 dni od dnia ich ogłoszenia.
W razie jakichkolwiek pytań zapraszamy do kontaktu.